De Wet van 10 november 2006 betreffende de openingsuren in handel, ambacht en dienstverlening - beter bekend als de Wet Openingsuren - werd op 5 december 2023 gewijzigd (inwerkingtreding 30 december 2023). Sindsdien kunnen lokale besturen op basis van artikel 18 dagbladhandels die ruime openingsuren hanteren (open vóór 05u00 en/of na 21u00) onderwerpen aan een voorafgaande vergunning, afgeleverd door het college van burgemeester en schepenen.
Het lokaal bestuur past vandaag reeds een vergunningenbeleid toe voor nachtwinkels via de Algemene Bestuurlijke Politieverordening (ABP) Bornem om de sociale en ruimtelijke draagkracht van dergelijke vestigingen te bewaken. Nachtwinkels hebben immers een impact op de avond- en nachtrust van de omwonenden en kunnen aanleiding geven tot overlast naar de buurt. Omdat ook dagbladhandels de mogelijkheid hebben om ruimere openingsuren te hanteren én er bovendien steeds vaker schijndagbladhandels opduiken (handelszaken die zich ten onrechte als dagbladhandel voordoen om ruimere openingsuren te benutten), is het noodzakelijk om ook voor deze categorie een gelijkaardig vergunningenbeleid te voorzien.
Deze evolutie vormt meteen een aanleiding om de huidige bepalingen rond nachtwinkels uit de ABP Bornem te schrappen en hiervoor een apart gemeentelijk reglement uit te werken. Zo worden nachtwinkels en dagbladhandels met ruime openingsuren onderworpen aan dezelfde voorwaarden en een coherent vergunningenbeleid.
De Wet Openingsuren biedt lokale besturen de mogelijkheid om via een gemeentelijk reglement voorafgaande vergunningen op te leggen voor nachtwinkels en dagbladhandels met ruime openingsuren (open vóór 05u00 en/of na 21u00). Tot op heden hanteert het lokaal bestuur enkel een vergunningenbeleid voor nachtwinkels, opgenomen in Hoofdstuk 5 van de ABP Bornem. Omdat ook dagbladhandels ruime openingsuren mogen hanteren en bijgevolg voor dezelfde mogelijke impact op de avond- en nachtrust van de omwonenden en mogelijke overlast naar de buurt kunnen zorgen, dringt een vergunningenbeleid voor dit soort vestigingen zich op.
Bovendien ontvangt het lokaal bestuur verschillende signalen van andere lokale besturen en politiezones dat er steeds meer schijndagbladhandels opduiken, die het wettelijk statuut van de dagbladhandel misbruiken om ruime openingsuren te hanteren, zonder de voorwaarden hiervoor na te leven. Een van de doelstellingen van dit nieuwe regelement is dan ook om dit soort oneerlijke concurrentie binnen Bornem te vermijden en waar nodig een halt toe te roepen.
Een gelijkgesteld vergunningenbeleid voor nachtwinkels en dagbladhandels met ruime openingsuren biedt het lokaal bestuur de mogelijkheid om de vestiging en uitbating van dit soort handelszaken, inclusief de openings- en sluitingsuren, tot een gedeelte van het grondgebied te beperken. Zonder dat dit evenwel kan leiden tot een algemeen verbod of een kwantitatieve beperking.
Het belangrijkste doel van het vergunningenbeleid is om de openbare orde, openbare veiligheid en openbare rust op het grondgebied van Bornem te garanderen, kwetsbare burgers te beschermen en ervoor te zorgen dat nachtwinkels en dagbladhandels met ruime openingsuren de geldende regelgeving en voorwaarden naleven.
Om hieraan tegemoet te komen worden in het gemeentelijk reglement onder andere verschillende voorwaarden opgelegd over de ruimtelijke ligging van de vestiging, de stedenbouwkundige conformiteit, de handhaving van de openbare orde en specifiek voor dagbladhandels met ruime openingsuren de hoofdactiviteit van de vestiging en de eventuele weddenschappen als nevenactiviteit.
De uitbatingsvergunning, afgeleverd door het college van burgemeester en schepenen, kan slechts worden verleend indien aan deze voorwaarden wordt voldaan en als het financieel onderzoek, het moraliteitsonderzoek en het brandveiligheidsonderzoek geen elementen aan het licht brengen om de uitbating te weigeren.
Een uitbatingsvergunning voor een nachtwinkel of dagbladhandel met ruime openingsuren zal in eerste instantie 2 jaar geldig zijn en wordt beschouwd als een tijdelijke uitbatingsvergunning. Vervolgens kan de uitbater een definitieve uitbatingsvergunning aanvragen die geldig is voor onbepaalde duur.
Voor bestaande nachtwinkels en dagbladhandels met ruime openingsuren gelden enkele uitzonderingsmaatregelen en overgangsbepalingen. Zo zijn de huidige vestigingen niet onderworpen aan de voorwaarde rond de ruimtelijke ligging en zal er op de huidige vestigingslocaties steeds een uitbating van respectievelijk een nachtwinkel of dagbladhandel met ruime openingsuren mogelijk zijn.
Dagbladhandels die geen ruime openingsuren hanteren, en dus openen na 05u00 en sluiten voor 21u00, vallen niet onder de bepalingen van dit reglement.
Samen met dit vergunningsreglement zal ook het bestaande belastingreglement voor nachtwinkels uitgebreid worden met dagbladhandels met ruime openingsuren.
Omdat ook een belastingreglement voor dagbladhandels en nachtwinkels wordt aangenomen, worden de financiële aspecten daarin opgenomen.
Enig artikel
De gemeenteraad keurt het Gemeentelijk regelement inzake de uitbatingsvergunning voor dagbladhandels en nachtwinkels in Bornem, zoals opgenomen in bijlage, goed.